درنگ

«تاریخ‌سازی» و تداوم «کودکی»؛ در نقد رفتار پرسش‌برانگیز باشگاه اندیشه با دغدغه‌ی انتقادی یوسف اباذری

در روزهای گذشته کلیپ ویدئویی از باشگاه اندیشه در فضای مجازی انتشار یافته که حاوی سخنان یوسف‌ اباذری درباره‌ی چگونگی ترمیم وجهه‌ی سلسله‌ی پهلوی و تطبیق آن سخنان بر موضوعات گوناگون است.

نکته‌ی شایان تأمل درباره‌ی این کلیپ، معادل قرار دادن سخنان اباذری در باب «تأمل تاریخی» با محصولاتی است که همگی آن‌ها را به نام محصولات فرهنگی «سفارشی» می‌شناسیم. به «طراحان» باشگاه اندیشه باید یادآور شد که طلیعه‌ی سخنان اباذری از قضا اشاره‌ای است به همین «تاریخ‌سازی»هایی که ظاهراً اهداف ایدئولوژیک مشخصی دارند و قرار است به مخاطبان عمومی آگاهی‌هایی ببخشند، اما در نهایت چنان تصویر مضحکی از تاریخ ارائه می‌کنند که نتیجه‌ی آن چیزی جز تبرئه‌ی تدریجی کنشگران و جریان‌هایی که می‌بایست مورد نقد جدی قرار بگیرند و پاسخ‌گوی «کردار» خویش باشند، نیست.

«هویت‌»سازان باشگاه اندیشه با این کار «فرصت‌طلبانه» به ظاهر سخنان یوسف اباذری را به کام اهداف پرسش‌برانگیز خویش مصادره می‌کنند، اما در واقع بر انباشتی از «صنعت‌گری»های زمخت فرهنگی و سیاسی می‌افزایند که کارکردی جز عجز روزافزون از پرداختن «متأملانه» به «امر تاریخی» نخواهد داشت.

این میزان از «تبهکاری» را با چه استدلالی می‌توان توجیه کرد، زمانی که به تعبیر یوسف اباذری، روز به روز بر شمار «کودکان»ی که بضاعتی برای تأمل و بازاندیشی در نسبت میان اکنون و گذشته‌ی خویش ندارند، افزوده می‌شود؟ در آن «باشگاه» چه می‌گذرد که تصمیم می‌گیرند این‌چنین دغدغه‌های انتقادی یک استاد جامعه‌شناسی را به محتوایی «لذیذ» برای تبلیغ مجدد همان صنایع «بازنده»ی خویش تبدیل کنند؟

تاریخی که در آن کاشانی قهرمان است و مصدق باید تا دهه‌ها در انتظار بماند تا در فضای عمومی نامی از او باشد؛ تاریخی که شاملو را به پستو می‌فرستد و ثناگویان بی‌ارزش را بر صدر می‌نشاند؛ تاریخی که داستان معاصر را برنمی‌تابد و صنعت سفارشی قصه‌نویسی پدید می‌آورد؛ تاریخی که در آن روز به روز بر شمار «خائنان» افزوده می‌شود و مدام «منتقدان» را به «زباله‌دان» قضاوت‌های نامنقح خویش می‌فرستد… تاریخی که هر آن‌چه هست، بی‌شک آیینه‌ای برای نگریستن ما در خویشتن جمعی بیمارمان نیست، حاصل همین فرهنگ‌اندیشی‌های «باشگاهی» است.

 

ویدئوی باشگاه اندیشه را اینجا ببینید.

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*